Tijdens mijn gesprekken met kunstenaars over ‘ondernemerschap’ valt mij op dat dit veel van hen afschrikt. Ik heb hier onderzoek naar gedaan en wat mij opvalt is dat in landen met veel publieke fondsen deze weerstand het meest voorkomt. Kunstenaars denken dat ze een eigen bedrijf MOETEN beginnen en dat willen ze niet. Want het woord MOETEN is al een dingetje: dan komt er een afzet reactie. De meeste kunstenaars leven nog met het modernistische principe dat de kunstenaar losstaat van de maatschappij. Voor een beeldend kunstenaar betekent dit dat je pure kunst maakt in je eentje in een afgelegen studio en hopen dat je je kunst ergens mag laten zien. Voor een toonkunstenaar betekent dit dat je je passie volgt en na urenlang te studeren in een kamertje je ergens je kunsten ten gehore brengt. Maar ja, dat ergens is wel vaak een dingetje.

 

In beweging komen

Want een locatie komt niet vanzelf naar je toe. Je zult toch actie moeten ondernemen. En daar is het woord al: ‘ondernemen’. Als je iets wilt moet je er wat voor doen. Als jij je kunst/ambacht/passie wilt delen met anderen zul je je zelf moeten kunnen ‘verkopen’. Hiervoor heb je bepaalde vaardigheden nodig, zoals netwerken of pitchen, waar kunstenaars als ‘professionals’ wel veel baat bij hebben. Kunstenaars moeten in staat zijn te verwoorden wat de maatschappelijke waarde is van hun product en/of dienst. En waarom daar een prijskaartje aan hangt.

 

Maatschappelijke verschuiving in de kunstsector

Er is al een maatschappelijke verschuiving gaande. De kunstsector is een sector waar in Nederland veel subsidiegeld in is gepompt. De subsidies vallen steeds meer weg en kunstenaars moeten op zoek naar creatieve manieren om geld te verdienen. In beide gevallen, mét of zonder subsidie moet je iets doen. Want ook om voor een subsidie in aanmerking te komen zul je een aanvraag moeten indienen en dus moet je iets ondernemen.

Nog een maatschappelijke verschuiving is het duurder worden van onderwijs. In landen waar hoge studieschulden worden opgebouwd gaan kunstenaars bewuster om met geld en zijn zich bewuster van de noodzaak van het geld verdienen. Ook in Nederland is de basisbeurs een lening geworden. Wanneer je leven begint met een studieschuld ben je als snel gemotiveerder om commercieel te gaan denken.

In deze tijd, een tijd dat politieke leiders niet of minder willen investeren in kunst geven ze de boodschap af dat ze geen waarde hechten aan kunst en kunstopleidingen. Dit heeft als gevolg dat in de publieke opinie de waarde daalt van een product of dienst van een kunstenaar. Dus nog minder inkomsten. Veel kunstenaars worden slecht of zelfs niet betaald voor hun product of dienst. Dit zal in een andere sector niet zo snel gebeuren. Waarom zouden wij, kunstenaars, dit dan wel accepteren?

 

Onderneem actie!

Beste ‘nog niet ondernemende kunstenaar’, ga je in je studio of in je studieruimte zitten afwachten tot iemand belt en je ergens een plaats aanbiedt om jouw kunst te laten zien of te laten horen? Of onderneem je zelf actie en laat je de wereld, maar vooral jezelf, zien dat jij met je creatieve geest wat kan betekenen voor anderen en voor de maatschappij. Ondernemen is geen vies woord, ondernemen staat voor opkomen voor je eigen waarde en passie, zodat je juist kan doen wat je graag doet. Ondernemen is COOL!

Carin